3 ETAPY KSZTAŁTOWANIA NAWYKU - Michał Łęgowski
Jakość Twojego życia jest uzależniona od tego jak zarządzasz własną sferą emocjonalną i jak radzisz sobie w kontaktach z innymi ludźmi. Wszystko opiera się na bardzo głębokim zrozumieniu tego, co dzieje się w nas samych i dookoła. Na ile kontrolujesz emocje, które kłębią się wokół Ciebie?
EQ, pasja, inteligencja, emocjonalna, IQ, mózg, zrozumienie, sfera, sukces, potęga
16141
post-template-default,single,single-post,postid-16141,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-theme-ver-10.1.1,wpb-js-composer js-comp-ver-5.0.1,vc_responsive

3 ETAPY KSZTAŁTOWANIA NAWYKU

3 ETAPY KSZTAŁTOWANIA NAWYKU

Dzień w dzień zachowujesz się w ten sam sposób. Dlaczego robisz to, co robisz, a gdy znajdujesz w sobie siłę, żeby coś zmienić, to przychodzi Ci to z trudem? Samodyscyplina rodzi się w głowie i trzeba ją zbudować. Nie jest to kwestia postanowienia i samozaparcia, ale zrozumienia tego jak działają pewne mechanizmy determinujące nasze życie – nawyki.

Eugene Pauly, to rozsławiony przypadek w literaturze medycznej, jako że w 1993 roku badania prowadzone na jego osobie okazały się nieocenione. Jego choroba spowodowała, że stał się człowiekiem upośledzonym, a konkretniej pisząc nie potrafił zapamiętywać nowych informacji, w szczególności wszystkich tych sprzed ostatnich trzydziestu lat. Pewnego dnia został poproszony przez naukowców o naszkicowanie podstawowej mapy swojego mieszkania, czego nie był wstanie zrobić. Zaskakujący był jednak fakt, że doskonale poruszał się pomiędzy kuchnią, swoim pokojem, jadalnią, a nawet po całej okolicy. Nie popełniał przy tym błędów, ani nie zastanawiał się. Pytany o to jak to robi odpowiadał „nie wiem” i nie potrafił określić, gdzie się znajduje. W dużym skrócie – badania nad Eugene udowodniły, że wiele czynności wykonujemy automatycznie, tzn. są one naszymi nawykami. Tak jak przeczytasz poniżej w cytacie – są ludzie i teorie mówiące o tym, że całe nasze życie nie jest niczym więcej niż jednym wielkim zbiorem zakorzenionych w nas nawyków.

„Całe nasze życie, tak dalece, jak dalece ma ono określoną postać, nie jest niczym więcej niż zbiorem nawyków.” – William James

NIECH NAWYKI WALĄ, WALĄ, WALĄ DO DRZWI…

Każdego roku w styczniu tabuny ludzi walą do drzwi ośrodków sportowych chcąc zmienić swoje ciało. Takie miejsca notują największy wzrost sprzedaży właśnie z początkiem roku, a potem systematycznie wyniki te spadają. Nowa data dla wielu z nas jest początkiem czegoś nowego. Biała kartka, nowy ja. Czy aby na pewno? Większość Twoich standardowych zachowań jest opartych na pętli nawyku, która składa się ze wskazówki, działania (zwyczaju) i nagrody. Zaraz sobie to omówimy. Wstajesz rano – możliwe, że sięgasz od razu po telefon, potem szczotkujesz zęby. Gdy smażysz jajecznicę to zawsze wstrząsasz dwa razy patelnią, oglądasz się w lusterku zanim wyjedziesz z parkingu i tak dalej. Póki co są to błahe sprawy, ale nawyki dotyczą znacznie ważniejszych spraw w naszym życiu. Alkohol, kawa i inne używki, narzekanie, oglądanie telewizji. Tego jest całe mnóstwo, trzeba tylko odpowiednio umieć identyfikować te zjawiska. Każde z nich może być pozytywne lub negatywne dla nas, wszystko zależy od tego jak sami to zinterpretujemy. Wiele nawyków jest dla nas bardzo użytecznych np. rozglądanie się przed przejściem dla pieszych, zapisywanie kopi zapasowych itd.

POWITAJ PĘTLE NAWYKÓW

petla-nawyku2   Przejdźmy do konkretów. Jak wspomniałem mamy trzy etapy – wskazówkę, zwyczaj i nagrodę. To co napędza schemat, to pragnienie ulgi w jakiejkolwiek postaci np. zminimalizowanie stresu, poczucie władzy, czysty hedonizm. To zależy jaką potrzebę spełnia dany nawyk. Wskazówką jest rzecz, osoba, sytuacja lub stan, który powoduje wyzwolenie impulsu – rozpoczęcie działania mechanizmu. Uwaga! Trzeba umieć dobrze zdiagnozować, co naprawdę jest wskazówką, czyli generatorem impulsu. Jeśli zrobisz to źle, to zmiana nawyku może okazać się niemożliwa. Na przykład wskazówką dla palenia papierosów może być nie stres, ani nałóg, a po prostu włożenie rąk do kieszeni. Powodem picia kawy może być widok puszki z kawą od samego rana. Po prostu trzeba się naprawdę dobrze zorientować, co wyzwala mechanizm przyzwyczajeń. Czym jest zwyczaj? To czynność, która jest nawykiem, czyli taka którą wykonujesz schematycznie tysięczny raz i nawet nie zastanawiasz się nad nią. De facto czekasz tylko i wyłącznie na ostatni etap jakim jest nagroda, czyli na realizację swoich oczekiwań. Twój mózg doskonale wie, że po każdej czynności, którą zna następuje nagroda, której pragnie. Musi tylko odpowiednio zareagować na wskazówkę i puścić machinę w ruch. W rzeczywistości jesteśmy biologicznie dość… hedonistycznie zaprogramowani. 🙂 Najważniejsze jest jednak to, co dzieje się po otrzymaniu nagrody. Twój mózg utrwala sobie schemat wskazówka-działanie-nagroda i buduje nawyk, nawet kiedy zupełnie nie zdajesz sobie z tego sprawy.

ZMIANA NAWYKÓW

Przewiń wyżej i rzuć okiem raz jeszcze, co pisze pod obrazkiem, który wrzuciłem – naszym celem jest zmiana tylko jednego elementu schematu, a mianowicie zwyczaju. Wskazówkę i nagrodę zostawiamy, bo będzie nam ona pomocna. Schemat jest prosty. Podmień zwyczaj, zapewnij tę samą nagrodę, reaguj na tę samą wskazówkę. Początkowo będzie przychodziło to z oporem i to największe wyzwanie, ale nasz mózg wkrótce nabierze wprawy. Oto kilka przykładów, które pozwolą to zrozumieć:

  • KAWA (wyzwalacz – wstawienie czajnika, nagroda – relaks przed pracą)
  • ALKOHOL (wyzwalacz – stres, odpowiedzialność, nagroda – chwila zapomnienia)
  • PRZEGLĄDANIE INTERNETU (wyzwalacz – zmęczenie, nagroda – zaspokojenie ciekawości, relaks)
  • SŁABA KONDYCJA (wyzwalacz – wejście do domu, nagroda – rzucenie się na kanapę i oglądanie TV)

Rozumiesz ideę? Przy każdym z tych przypadków podmień tylko sposób działania. Chcesz biegać z rana, uszykuj buty i rzeczy przy samym łóżku, żeby były pierwszą rzeczą z rana, która zobaczysz. Chcesz przestać pić kawę – wyrzuć ją, a w to samo miejsce postaw zieloną herbatę. Chcesz przestać przeglądać facebooka w trakcie pracy, to wykorzystuj przerwy na ruszenie się z miejsca np. zrobienie 10 pajacyków.

ZMIENIAJ NAWYKI ŚWIADOMIE

Nastaw się na zmienianie nawyków po kolei, nigdy nie rób wszystkiego na raz. Każda zmiana nawyku wymaga determinacji, odpowiedniego nastawienia i próbowania, aż do skutku. Metoda ta z pewnością nie jest idealna, ale jest znacznie skuteczniejsza niż zmienianie czegoś na siłę. W szczególności, jeśli zrobi się to prawidłowo. Jeśli chciałbyś bardziej poszerzyć swoją wiedzę w tym zakresie to sięgnij po książkę Charlesa Duhigga „Siła Nawyku”. To bestseller, w który to wszystko jest krok po kroku dokładnie opisane. Z drugiej strony, jeśli chcesz zabrać się za nawyki, zarządzanie swoim czasem lub inne tematy z tym powiązane to możesz skorzystać z mojej pomocy. Napisz do mnie wiadomość albo wpadnij na szkolenie Time Management Expert – szczegóły na www.trainbrain.com.pl.

Polecam przeczytanie artykułu pt. „Pożeracz Twojego czasu”. Znajdziesz tam 10 konkretnych wskazówek jak odzyskać czas, który Ci ucieka przez palce.